Vandaag werd ik op de snelweg ingehaald door een grijze compacte auto. Op de zijkant stond de naam van een praktijk gevolgd door de woorden: homeopathie, neurofeedback en bioresonantie. “Homeopathie” en “neurofeedback” zijn twee termen die bij mij al zorgen voor het in werking treden van massief ijzeren alarmbellen in mijn hoofd, “bioresonantie” was echter nieuw voor mij. Geprikkeld door nieuwsgierigheid naar vooral die laatste term besloot ik een kijkje te nemen op de website van de praktijk waarvan ik de naam niet kenbaar zal maken op dit blog. De teksten die ik daar aantrof met uitleg over de behandelmethodes en trainingen vormen de perfecte aanleiding voor een nieuw artikel waarin ik de verschillende claims die worden gemaakt eens onder de loep wil nemen.
Allereerst de tekst over homeopathie (schuingedrukt de teksten op de website, daaronder in normaal lettertype mijn commentaar):
De homeopathie gaat uit van het zogenoemde similiabeginsel: Een ziektetoestand wordt genezen door middelen die vergelijkende verschijnselen oproepen. Zo zal iemand die gebeten wordt door een tarantula nerveus en rusteloos worden, de ledematen niet stil kunnen houden. Sterk verdund kan het gif van de tarantula deze klachten juist genezen.
Een uitleg van het similia-principe uit de homeopathie. Helaas bestaat de uitleg uit holle frases: statements zonder feitelijke inhoud die als waarheid worden verkondigd. Er bestaat geen enkel bewijs voor het similia-principe. Ik zou in ieder geval geen verdund gif tot me willen nemen na een tarantula beet of het moet in die mate verdund worden dat er geen moleculen van het gif aanwezig meer zijn in het water – wat ook altijd het geval is bij homeopathische “geneesmiddelen”; in dat geval zou ik het inderdaad kunnen overwegen als ik dorst heb alhoewel kraanwater dan mijn voorkeur heeft!
Verwar alsjeblieft niet het similia-principe met het inenten van ziektekiemen; dat is een procedure die het immuunsysteem van het lichaam activeert om antistoffen aan te maken en heeft niets met homeopathie te maken!
De Griekse wijsgeer Hippocrates verkondigde deze stelling al en de Duitse arts Hahnemann heeft de homeopathie verder uitgebouwd.
Het werk van Hippocrates maakt nergens melding van deze stelling. Ik zou in dit verband graag doorverwijzen naar het volgende artikel: Was Hippocrates a Homeopath?
Het is ook opvallend dat de engelse Wikipedia-pagina over Hippocrates nergens melding maakt van homeopathie: Wikipedia over Hippocrates.
Door middelen zodanig te verdunnen dat zij geen enkele giftige werking meer hebben kunnen mensen vrijwel zonder bijwerkingen genezen van zeer uiteenlopende klachten
Het klopt zeer zeker dat homeopathische middelen geen giftige werking hebben en ook geen bijwerking, sterker nog: het heeft geen enkele werking (behalve misschien het placebo-effect). De actieve stoffen in de homeopathische middelen zijn dermate verdund dat er geen molecuul meer van over is. Je kan het vaak vergelijken met een verdunning die zich verhoudt tot een rijstkorrel in een bak water vele malen groter dan de liter-inhoud van alle oceanen bij elkaar. Het is denk ik niet moeilijk in te schatten dat je die rijstkorrel met geen mogelijkheid meer kan vinden, zien of proeven. Het belangrijkste is echter dat de werking van homeopathie in dubbelblind onderzoek ook nog nooit is aangetoond. Voor meer informatie verwijs ik door naar:
- kort Youtubefilmpje met informatie over homeopathische verdunningen
- documentaire over wetenschappelijk onderzoek naar de werking van homeopathie door de Royal Institute in Londen.
De homeopathie kent verschillende stromingen. Zo zijn er de klassieke homeopathie, waarbij de homeopaat aan de hand van een uitgebreid vraaggesprek een middel zoekt dat het best bij het totale mensbeeld past. Alle facetten van een persoon tellen mee. De keuze voor een middel kan worden gebaseerd op karaktertrekken, klachten, uiterlijk of een combinatie daarvan. Daarnaast zijn er homeopaten die meer klinisch werken. Zij zoeken een middel dat past bij de klacht. Complexhomeopathie combineert middelen die elkaars werking versterken of aanvullen.
Praktijk [naam] gebruikt homeopatische middelen zoals de situatie dat vraagt. In sommige gevallen zal er klinisch een homeopatisch middel worden geadviseerd. Arnica bij een zware valpartij is hiervan een voorbeeld. Soms wordt het best passende middel gezocht voor een persoon die blijft hangen in een klacht. Andere keren worden de constitutieplex of causaplex serie van Balancepharma geadviseerd. Deze middelen werden samengesteld door Roy Martina en hebben door de jaren heen veel mensen geholpen.
Ik geloof direct dat serieuze homeopathen net zoals bijvoorbeeld serieuze astrologen hun werk heel erg serieus nemen en ook heilig overtuigd zijn van de werking van hun claims en behandelmethodes. Zij hebben zich vaak alleen geconcentreerd op de vele stromingen, studies en methodes – zoals bovenstaande tekst duidelijk illustreert – die gebaseerd zijn op onbewezen aannames zonder die aannames zélf te onderzoeken en te testen. Het lijkt me ook logisch dat als je vele jaren studie hebt gestoken in homeopathie je niet meer open kunt staan voor logica en wetenschappelijke studies die uitwijzen dat homeopathie geen werking heeft: moet je opeens je praktijk opzeggen en een andere carrière gaan zoeken? Voor veel mensen een bijna onmogelijke opgave en de reden dat zoveel homeopathen hun ogen sluiten voor kritiek en tegen beter weten in homeopathie blijven verdedigen.
Ik vervolg met de tekst over “neurofeedback”:
Neurofeedbacktraining traint de hersenen om optimaler te functioneren. Het is te vergelijken met fitness voor de hersenen. Voor sommige personen is de training een revalidatie. Dit kan het geval zijn met ADHD of chronische pijn. Voor andere mensen is de training vooral om op topniveau te kunnen functioneren. Managers kunnen veel profijt hebben van de training doordat ze meer geconcentreerd kunnen werken en sneller, beter afgewogen beslissingen kunnen nemen. Voor andere mensen is de training vooral bedoeld als preventie. Mensen met verhoogde kans op een burn-out of depressie of die ‘vast zitten’ in hun leven krijgen beter inzicht in hun eigen functioneren waardoor de spiraal weer de goede kant op kan gaan draaien.
Dit impliceert dat neurofeedback de kennis heeft van de manier waarop hersens optimaal kunnen werken én kan analyseren in welke mate de hersens van een patiënt afwijken van dit optimale profiel. De bedoeling van een neurofeedback-training is dat de EEG van een patiënt wordt vergeleken met de gemiddelde EEG van “gezonde” mensen in een database waarna er trainingen plaatsvinden om de “zieke” EEG te herstellen.
Het goede nieuws is dat er – in tegenstelling tot homeopathie en bioresonantie – een wetenschappelijke basis bestaat voor neurofeedback: het is namelijk mogelijk door middel van conditionering een EEG te veranderen. Het slechte nieuws is dat neurofeedback zich alleen maar bezighoudt met afwijkende EEG-”profielen” zonder zich zorgen te maken over hoe een eventuele ziekte de EEG precies beïnvloedt. Met andere woorden: men behandelt slechts de symptomen en niet de oorzaak van de symptomen; en dan kom je weer uit bij het placebo-effect. Het placebo-effect kenmerkt zich namelijk ook door kortstondige verlichting van symptomen, ondertussen kan een patiënt in geval van niet ernstige aandoeningen vanzelf genezen en zijn genezing daarna toeschrijven aan een behandeling die slechts het placebo-effect veroorzaakte.
Daarmee is niet gezegd dat neurofeedback ook daadwerkelijk niet meer is dan het bewerkstelligen van het placebo-effect. Een goede dubbelblind-studie zou dit kunnen uitwijzen maar er zijn tot op heden nog geen bevredigende resultaten bevonden.
Als neurofeedback-training/therapie echter niet meer is dan het in werking stellen van het placebo-effect is het in ieder geval een zeer kostbare manier om dit te bereiken en vanzelfsprekend ook van harte af te raden. In dit geval beroep ik me dan ook op bewijslast: ik ga er vanuit dat neurofeedback niet “echt” werkt totdat anders bewezen in algemeen geaccepteerde wetenschappelijke studies.
Morgen wordt dit artikel vervolgd met de tekst over “bioresonantie”.
LOGATES
Index van alle artikelen
